Home › Symptomen en kans op zwangerschap › Zwanger ondanks de pil
Zwanger ondanks de pil
Waarom perfect en praktisch zo ver uit elkaar liggen
De pil onderdrukt de eisprong, verdikt het slijm in de baarmoederhals en maakt het baarmoederslijmvlies minder geschikt. Werkt dat allemaal, dan is er niets te bevruchten. Het systeem is alleen gevoelig voor onderbrekingen: de hormoonspiegel moet hoog genoeg blijven, en dat lukt bij dagelijks slikken op ongeveer hetzelfde tijdstip. Eén vergeten pil midden in een strip is meestal op te vangen, maar vlak vóór of vlak ná de stopweek is de marge het kleinst, omdat een eiblaasje dan al aan het rijpen is.
De veelvoorkomende oorzaken
- Een pil vergeten of te laat ingenomen. Bij de combinatiepil geldt meer dan 24 uur te laat als vergeten; bij de minipil met desogestrel is de marge 12 uur en bij oudere minipillen slechts 3 uur.
- Braken binnen enkele uren na inname, of hevige diarree. De pil is dan mogelijk niet opgenomen; behandel het als een vergeten pil.
- Medicijnen die leverenzymen aanjagen: sint-janskruid, rifampicine, en sommige anti-epileptica zoals carbamazepine en fenytoïne. Ook bepaalde hiv-remmers. Vraag altijd bij een nieuw medicijn of het invloed heeft.
- Een verlengde stopweek, bijvoorbeeld door een strip die te laat begint.
- Aandoeningen die de opname verstoren, zoals de ziekte van Crohn of na een maagverkleining.
Antibiotica in het algemeen verminderen de werking van de pil níét; alleen rifampicine en verwante middelen doen dat aantoonbaar. Dat hardnekkige misverstand kost veel onnodige zorgen. Ging er wel iets mis en was het rond je vruchtbare dagen, dan kan noodanticonceptie zinvol zijn; zie zwanger na de morning-afterpil.
Doorbraakbloeding is geen bewijs
Veel vrouwen stellen zich gerust met de gedachte: ik heb in de stopweek gebloed, dus ik ben niet zwanger. Dat klopt niet. De bloeding in de stopweek is een onttrekkingsbloeding, veroorzaakt door het wegvallen van hormonen, en geen echte menstruatie. Ook tijdens een prille zwangerschap kan er bloedverlies optreden, bijvoorbeeld door de innesteling of als doorbraakbloeding. Was je bloeding lichter of korter dan je gewend bent, neem dat dan serieus. Het verschil lees je bij innestelingsbloeding of menstruatie en zwanger tijdens je menstruatie.
Symptomen die je makkelijk verkeerd uitlegt
De pil geeft zelf bijwerkingen die op vroege zwangerschapssymptomen lijken: gevoelige borsten, misselijkheid, hoofdpijn, stemmingswisselingen en een opgeblazen gevoel. Daardoor helpt symptoomherkenning je hier minder dan elders. Zie gevoelige borsten en vroege zwangerschapssymptomen voor wat wel en niet onderscheidend is.
Testen: wanneer, en slik je door?
De hormonen in de pil lijken niet op hCG, dus de test wordt er niet door beïnvloed. Test vanaf de dag dat je menstruatie of onttrekkingsbloeding had moeten komen, of drie weken na de risicovolle seks. Slik je strip gewoon door tot je de uitslag hebt; stoppen maakt de test niet duidelijker en kan een ongewenste zwangerschap juist dichterbij brengen. Blijkt de uitslag positief, stop dan met de pil en bel je verloskundige. Het gebruik in de eerste weken is geen reden tot zorg en geeft geen aantoonbaar verhoogd risico voor het kind, maar bespreek het gerust. Meer bij wanneer een zwangerschapstest doen en positieve zwangerschapstest.
Veelgestelde vragen
Hoe groot is de kans om zwanger te worden aan de pil?
Bij perfect gebruik ongeveer 3 op de 1000 vrouwen per jaar. In de praktijk, met vergeten pillen en maagdarmklachten meegeteld, ongeveer 7 op de 100 per jaar.
Kan de pil de uitslag van een zwangerschapstest beïnvloeden?
Nee. De hormonen in de pil lijken niet op hCG en verstoren de test niet. Ook hormoonspiralen en de prikpil doen dat niet.
Verminderen antibiotica de werking van de pil?
Alleen rifampicine en verwante middelen. Gewone antibiotica doen dat niet, al kan hevige diarree of braken tijdens een infectie de opname wel verstoren.
Moet ik stoppen met de pil als ik denk dat ik zwanger ben?
Slik door tot je de uitslag hebt. Is die positief, stop dan en bel je verloskundige. Pilgebruik in de eerste weken geeft geen aantoonbaar risico voor het kind.