Home › Na de test › Zwangerschapstest bij een man: waarom soms positief

Zwangerschapstest bij een man: waarom soms positief

Bijgewerkt: 2026-08-18 · Leestijd ± 5 min

Kort antwoordEen zwangerschapstest meet het hormoon hCG, en dat hoort bij mannen niet in de urine te zitten. Meestal heeft een positieve uitslag een banale verklaring: een verlopen of verkeerd gebruikte test, een verdampingslijn of urine van iemand anders. Blijft de test bij correct gebruik positief, ga dan naar de huisarts: zeldzaam kan hCG bij een man wijzen op een tumor die het hormoon aanmaakt, meestal teelbalkanker.

Wat de test eigenlijk meet

Een zwangerschapstest reageert op humaan choriongonadotrofine (hCG), een hormoon dat bij een zwangerschap door de zich ontwikkelende placenta wordt aangemaakt. De test kijkt niet naar zwangerschap, maar puur naar dit ene hormoon vanaf ongeveer 25 mIU/ml (een vroege test vanaf 10 mIU/ml). Bij mannen is er normaal gesproken geen bron van hCG, dus is de uitslag altijd negatief. Hoe dat technisch werkt, lees je bij wat hCG is en hoe een zwangerschapstest werkt.

Waarom een positieve uitslag serieus wordt genomen

Sommige kiemceltumoren maken hCG aan, net als de placenta dat doet. De bekendste daarvan is teelbalkanker (testiscarcinoom), de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen tussen ongeveer 15 en 40 jaar. Produceert zo'n tumor voldoende hCG, dan kan het hormoon in de urine terechtkomen en kan een gewone zwangerschapstest positief worden. Dat is de reden dat dit onderwerp, dat vaak als grap of internetuitdaging begint, medisch niet zonder betekenis is. Het gaat wel om een zeldzame situatie: de meeste positieve uitslagen bij mannen berusten op een fout in het testen, en niet elke tumor maakt hCG aan.

Dat laatste is belangrijk: een negatieve zwangerschapstest sluit teelbalkanker niet uit. Een zwangerschapstest is geen screeningstest. Voel je een afwijking, dan is een negatieve uitslag geen reden om te wachten.

Wanneer je naar de huisarts gaat

Maak een afspraak bij een van deze situaties:

  • Een duidelijk positieve zwangerschapstest bij een correct uitgevoerde, niet-verlopen test met je eigen urine.
  • Een zwelling, knobbeltje of verharding in of aan een teelbal, vaak pijnloos.
  • Een zwaar of gespannen gevoel in de balzak of een doffe pijn in de onderbuik of lies.
  • Toegenomen of gevoelig borstweefsel zonder duidelijke oorzaak.

De huisarts voelt de teelbal, laat meestal een echo van de balzak maken en kan bloedonderzoek aanvragen naar tumormarkers, waaronder hCG; die bloedtest is gevoeliger dan een urinetest en meet vanaf ongeveer 5 mIU/ml. Zie ook de hCG-bloedtest bij de huisarts. Teelbalkanker heeft, ook wanneer hij is uitgezaaid, over het algemeen goede genezingskansen, en die zijn het beste als hij vroeg wordt gevonden. Uitstel uit schaamte is dus het enige echte risico.

Tip. Controleer je teelballen na een warme douche, als de balzak ontspannen is: rol elke teelbal rustig tussen duim en vingers. Een gladde, stevige teelbal met daarachter de bijbal is normaal; een harde knobbel of een verandering ten opzichte van vorige keer is een reden om langs de huisarts te gaan.

De alledaagse verklaringen (die vaker voorkomen)

  • Verlopen test. Na de houdbaarheidsdatum kan het reagens onbetrouwbare uitslagen geven; zie een vervallen zwangerschapstest.
  • Te lang gewacht met aflezen. Een grijze, kleurloze schaduw die pas na de afleestijd verschijnt, is een verdampingslijn en telt niet als positief.
  • Verkeerd gebruik. Te kort of te lang in de urine, of de test plat neerleggen in plaats van vlak volgens de bijsluiter; zie de gebruiksaanwijzing.
  • Urine van iemand anders, bijvoorbeeld bij een grap of een verwisselde beker.
  • Ongeldige test. Ontbreekt de controlestreep, dan zegt de testlijn niets; lees wanneer een test ongeldig is.

Twijfel je over wat je ziet, herhaal de test dan met een nieuwe, niet-verlopen test en lees strikt binnen de afleestijd af. Blijft hij positief, dan is dat geen reden voor paniek, maar wel voor een afspraak bij de huisarts.

Veelgestelde vragen

Kan een man een zwangerschapstest doen?

Technisch wel: de test meet hCG in urine, ongeacht wie hem gebruikt. Bij mannen hoort de uitslag negatief te zijn, omdat er normaal geen hCG in hun urine zit.

Wat betekent een positieve zwangerschapstest bij een man?

Meestal een testfout: een verlopen of verkeerd gebruikte test, een verdampingslijn of urine van iemand anders. Zeldzaam wijst hij op een hCG-producerende tumor, meestal teelbalkanker. Laat het altijd door de huisarts beoordelen.

Kun je met een zwangerschapstest teelbalkanker opsporen?

Nee. Niet elke tumor maakt hCG aan, dus een negatieve test sluit niets uit. Bij een zwelling, verharding of zwaar gevoel in een teelbal ga je naar de huisarts, ongeacht de uitslag.

Kan medicijngebruik een positieve test bij een man geven?

Middelen die hCG bevatten, zoals bepaalde vruchtbaarheidsinjecties of hormoonpreparaten, kunnen een positieve uitslag geven. Bespreek je medicijngebruik met de huisarts.

Lees ook